در گفت و گو با ایسنا اعلام شد
کرمان در خط مقدم مقابله با بیابانزایی/ ۱۴ شهرستان شمال استان در معرض گسترش بیابان
علیرضا ابوالحسنی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه پس از تغییر اقلیم و کمبود آب شیرین، بیابانزایی به عنوان سومین چالش مهم پیش روی جامعه جهانی در قرن حاضر مطرح است، اظهار کرد: بیابان بخشی از اکوسیستم طبیعی کره زمین محسوب میشود، اما زمانی که سرزمینهای حاصلخیز و دارای منابع آبی به دلیل فشارهای انسانی و تغییرات اقلیمی به مناطق خشک و کمبازده تبدیل شوند، پدیده بیابانزایی شکل میگیرد؛ پدیدهای که پیامدهای گستردهای در ابعاد زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی به دنبال دارد.
وی افزود: روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی فرصتی برای جلب توجه افکار عمومی و دولتها به ضرورت احیاء اراضی تخریبشده، بازسازی زیستبومهای آسیبدیده و افزایش تابآوری جوامع در برابر تغییرات اقلیمی است؛ چرا که خشکسالی و تخریب سرزمین از مهمترین تهدیدهای توسعه پایدار در جهان امروز به شمار میرود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال استان کرمان با بیان اینکه ایران به دلیل قرار گرفتن در کمربند خشک جهان، بیش از بسیاری از کشورهای دیگر تحت تأثیر پدیده بیابانزایی قرار دارد، گفت: استان کرمان با مساحتی بالغ بر ۱۸۳ هزار کیلومتر مربع و دارا بودن بیشترین سطح بیابانهای کشور، یکی از مهمترین مناطق درگیر این پدیده است. همجواری با دو کویر لوت و زنگی احمد، کاهش بارندگی، تبخیر بالا، محدودیت منابع آب و فقر پوشش گیاهی، از مهمترین عوامل تشدید بیابانزایی در این استان محسوب میشود.
ابوالحسنی ادامه داد: در حال حاضر حدود ۳۲ میلیون هکتار از عرصههای کشور را بیابان تشکیل میدهد که نزدیک به ۲۰ درصد آن، معادل بیش از ۶ میلیون هکتار، در شمال استان کرمان قرار گرفته است. همچنین حدود چهار میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار از عرصههای بیابانی استان، نسبت به فرسایش بادی حساس هستند و به دلیل ضعف شدید پوشش گیاهی، با کوچکترین وزش باد، ذرات خاک به شکل گرد و غبار یا طوفانهای ماسهای جابهجا میشوند.
وی با اشاره به اینکه از مجموع ۱۷ شهرستان شمال استان، ۱۴ شهرستان یا بیابانی هستند و یا در معرض بیابانی شدن قرار دارند، اظهار کرد: برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی، فرونشست زمین، توسعه غیر اصولی اراضی کشاورزی، چرای مفرط دام، بوتهکنی و بهرهبرداریهای معدنی از مهمترین عوامل انسانی گسترش بیابانزایی در استان است و مقابله با این روند، نیازمند عزم جدی همه دستگاهها و همراهی مردم در حفاظت از پوشش گیاهی و منابع طبیعی است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال استان کرمان با اشاره به سابقه بیش از پنج دهه فعالیتهای بیابانزدایی در این استان گفت: عملیات مقابله با بیابانزایی از سال ۱۳۴۵ و با هدف مهار طوفانهای ماسهای اطراف شهر کرمان آغاز شد. در آن زمان شهر کرمان به طور مستمر تحت تأثیر طوفانهای شن قرار داشت که خسارتهای فراوانی به بخش کشاورزی، زیرساختها، سلامت مردم و حملونقل وارد میکرد.
وی افزود: اجرای طرحهای بیابانزدایی شامل نهالکاری، بذرکاری، بذرپاشی، مالچپاشی، احداث بادشکن، کنترل روانآب و تلههای رسوبگیر، طی دهههای گذشته توانسته نقش مؤثری در تثبیت شنهای روان و حفاظت از شهر کرمان ایفا کند. جنگل دستکاشت تاغ پیرامون شهر کرمان، نمونهای موفق از این اقدامات است که آثار مثبت آن امروز به وضوح قابل مشاهده است.
ابوالحسنی با اشاره به دستاوردهای این طرحها تصریح کرد: تاکنون بیش از ۲۰۰ هزار هکتار نهالکاری، بیش از ۳۵ هزار هکتار مالچپاشی، حدود ۳۶۰ هزار هکتار بذرکاری و بذرپاشی، بیش از ۵۵ هزار هکتار عملیات کنترل هرزآب و ۳۰۰۰ کیلومتر تله رسوبگیر در مناطق بیابانی استان اجرا شده است. این اقدامات علاوه بر جلوگیری از گسترش بیابان، موجب کاهش خسارتهای ناشی از گرد و غبار، حفاظت از اراضی کشاورزی، افزایش پوشش گیاهی، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی، کاهش بیماریهای تنفسی و ارتقاء امنیت زیستمحیطی شده است.
وی بیان کرد: در پنج سال اخیر نیز ۵۰۰۰ هکتار مالچپاشی، ۷۰۰۰ هکتار مدیریت روانآب، ۵۰۰ کیلومتر تله رسوبگیر و ۵۰ کیلومتر بادشکن غیرزنده در مناطق بحرانی استان اجرا شده و برای ۷۰ هزار هکتار نیز طرحهای اجرایی بیابانزدایی تهیه شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری شمال استان کرمان با اشاره به برنامههای پیشبینی شده در سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: اجرای ۳۳۰۰ هکتار مالچپاشی، ۱۲۰۰ هکتار نهالکاری و ۷۰۰۰ هکتار مدیریت روانآب از مهمترین برنامههای این اداره کل در سال آینده خواهد بود.
وی همچنین شرق استان کرمان شامل شهرستانهای ریگان، فهرج، گنبمی، نرماشیر و بم را اولویت نخست اجرای طرحهای مقابله با فرسایش بادی اعلام کرد و گفت: برای این مناطق طرح جامع مقابله با فرسایش بادی تدوین شده و عملیات گستردهای از جمله مالچپاشی، مدیریت روانآب، احداث تلههای رسوبگیر و نهالکاری در حال اجراست.
ابوالحسنی با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه در حوزه بیابانزدایی بیان کرد: کاهش بیش از ۱۴ میلیون تن فرسایش بادی و کاهش ۲۰ درصدی سطح کانونهای بحرانی فرسایش بادی طی پنج سال آینده، از مهمترین اهداف این برنامه است که با اجرای طرحهای نهالکاری، بادشکنهای زنده و غیرزنده، مدیریت روانآب، قرق و طرحهای مشارکتی در مناطق بیابانی دنبال خواهد شد.
وی در پایان با تأکید بر اینکه بیابانزدایی امروز یکی از شاخصهای توسعهیافتگی کشورها به شمار میرود، گفت: حفاظت از سرزمین و منابع طبیعی، وظیفهای همگانی است و بدون مشارکت مردم، دستگاههای اجرایی و بخش خصوصی، دستیابی به توسعه پایدار و مهار روند بیابانزایی امکانپذیر نخواهد بود.
نظر شما :