تهدید بیصدا بیخ گوش مراتع کرمان و لزوم آمادگی پیش از زبانهکشیدن شعلهها
جنگلها و مراتع از حیاتیترین و مهمترین پوششهای گیاهی هستند که نقش مهمی در محیط زیست، سلامت و زندگی بشر و حیات پیرامونی خود دارند، هر چند این مواهب خدادادی تجدیدپذیر هستند، اما هر گونه تخریب و خسارت به آنها میتواند صدمات جبرانناپذیری برای چرخه زیستی به دنبال داشته باشد.
آتشسوزی جنگلها و مراتع از مهمترین تهدیدات این عرصههای طبیعی محسوب میشود که برای این سرمایههای ارزشمند کشور خطرات جانی، مالی و زیست محیطی را در پی دارد، گاهی یک آتش کوچک به آتشسوزی بسیار بزرگ و بحرانی عمیق تبدیل می شود که ابعاد گستردهای پیدا میکند که نظیر آن را سال گذشته در شمال کشور و در جنگلهای گرانقیمت و منحصربهفرد هیرکانی مشاهده کردیم.
عامل انسانی و سهلانگاری؛ مقصر آتشسوزی
مهمترین دلایل آتشسوزی مراتع معمولا عوامل انسانی، بیاحتیاطی و سهلانگاری در روشن و خاموش کردن آتش در عرصههای طبیعی است، اما آغاز فصل گرما و بالا رفتن درجه حرارت هوا و خشکی گیاهان، احتمال خطر آتشسوزی را به ویژه در عرصههای طبیعی افزایش میدهد.
استان کرمان با مساحت ۱۸۱ هزار و ۷۳۷ کیلومتر مربع پهناورترین استان کشور محسوب میشود که تقریبا ۵۸ درصد از آن را مراتع و جنگل تشکیل داده است و نقش بسیار موثری در زیست و تامین نیازهای ساکنان و همچنین تصفیه هوا و بقای حیات وحش استان ایفا میکند که اهمیت حفاظت از این میراث طبیعی گرانقدر را بیش از پیش کرده است.
طی سالهای گذشته، مراتع و پوششهای گیاهی و حتی باغها و اراضی استان کرمان به ویژه در مناطق جنوبی، با توجه به تغییرات اقلیمی و خشکسالی، در طول سال به ویژه ایام تابستان دچار آتشسوزیهای جزئی و بعضا گستردهای شده که خسارات آن نیز قابل توجه بوده است و معمولا این آتشسوزیها در مناطقی اتفاق افتاده که اطفای حریق با سختی و مشکلات خاص خود همراه است.
امسال با توجه به حوادث و تجربیات سالهای قبل، مسئولان و متولیان حوزه مناطبع طبیعی و بحران ضمن هشدار به شهروندان، راهکارهای پیشگیرانه و مقابلهای برای پیشبینیهای لازم و جلوگیری و مقابله با آتشسوزی در عرصههای طبیعی استان کرمان را در دستور کار قرار دادهاند.
تدابیر پیشگیرانه برای مقابله با آتشسوزی
مدیرکل مدیریت بحران استان کرمان با اشاره به افزایش خطر آتشسوزی در مراتع این استان گفت: به دلیل خشک شدن پوشش گیاهی، تدابیر پیشگیرانه برای مقابله با حریق و مدیریت سیلابهای موسمی جنوب استان اتخاذ شده است.
غلامرضا نژادخالقی افزود: بارندگیهای مناسب سال گذشته موجب رشد چشمگیر پوشش گیاهی در مراتع استان شده است، اما با آغاز فصل گرما و خشک شدن این پوشش، احتمال وقوع آتشسوزی بهطور محسوسی افزایش یافته است.
وی تاکید کرد: تمامی تمهیدات و اقدامات پیشگیرانه لازم برای کاهش خطر آتشسوزی و افزایش آمادگی دستگاههای مسئول در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرکل مدیریت بحران استان کرمان خاطر نشان کرد: بر اساس پیشبینیهای هواشناسی، اواخر مردادماه بارندگیهای موسمی مناسبی در جنوب کرمان رخ خواهد داد و به همین منظور برنامهریزیهای لازم برای کاهش خسارات احتمالی ناشی از سیلاب نیز انجام شده است.
بسیج دستگاههای اجرایی کرمان برای مقابله با حریق در عرصههای طبیعی
در جلسه هماهنگی پیشگیری و مقابله با آتشسوزی عرصههای جنگلی و مرتعی استان کرمان که با هدف ارتقای آمادگی عملیاتی و استفاده از ظرفیتهای بینبخشی و مردمی برگزار شده بود، بر تجهیز دهیاریها و پایش ماهوارهای اراضی ملی تأکید شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان با اشاره به آتشسوزیهای سالهای گذشته در عرصههای طبیعی استان گفت: بخش عمدهای از آتشسوزیها دارای منشا انسانی هستند که بیاحتیاطی گردشگران، آتش زدن بقایای کشاورزی، فعالیت دامداران در مراتع و بیتوجهی برخی رانندگان در حاشیه جادهها از مهمترین عوامل خسارتزا محسوب میشوند.
علیرضا ابوالحسنی با اشاره به اهمیت مشارکتهای اجتماعی برای حفظ منابع طبیعی تصریح کرد: همیاران طبیعت و تشکلهای مردمنهاد، ظرفیتی راهبردی، بسیار مهم و اثربخش در حوزه آگاهیبخشی، اطلاعرسانی و پیشگیری از حریقهای احتمالی در عرصههای منابع طبیعی محسوب میشوند.
سازماندهی ۲۴ هزار نفر همیار طبیعت در کرمان
وی تاکید کرد: نهادینهسازی فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی بدون حضور مردم میسر نیست و تاکنون حدود ۲۴ هزار نفر به عنوان همیار طبیعت در سطح استان سازماندهی شدهاند و این نیروهای داوطلب با حضور میدانی در مناطق مختلف، علاوه بر آموزش چهرهبهچهره گردشگران و بهرهبرداران، به عنوان دیدهبانان عرصههای منابع طبیعی عمل کرده و با گزارشهای بهموقع، نقش تعیینکنندهای در شناسایی کانونهای خطر دارند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان با بیان اینکه مشارکت سازمانیافته مردمی، بازوی کمکی نیروهای یگان حفاظت است، ادامه داد: استفاده از ظرفیت اکیپهای مردمی تنها به مرحله پیشگیری محدود نمیشود، بلکه این نیروها در عملیات پشتیبانی و تسریع در فرایند مهار و خاموش کردن آتش نیز حضوری فعال دارند که این رویکرد مشارکتمحور، موجب کاهش خسارات احتمالی و حفظ سرمایههای ملی در استان شده است.
استفاده از فناوریهای نوین برای مقابله با آتشسوزی
وی با اشاره به بهرهگیری از فناوریهای نوین برای پایش و مقابله با خطرات در عرصههای طبیعی استان کرمان بیان کرد: پایش ماهوارهای عرصههای جنگلی و مرتعی به منظور شناسایی سریع کانونهای حریق و اعزام بهموقع نیروهای عملیاتی در دستور کار قرار دارد؛ ضمن آنکه گشتهای حفاظتی در مناطق بحرانی استان به صورت شبانهروزی انجام میشود.
ابوالحسنی اظهار کرد: ایجاد آتشبُر در حاشیه جادهها، تقویت آموزشهای عمومی، ارتقای تجهیزات اطفای حریق در دهیاریها و بهرهگیری از ظرفیتهای پایش هوشمند و دوربینهای مداربسته، به مهار و خاموش کردن آتش سوزیهای احتمالی بسیار کمک می کند.
چالشهای پیش روی حفاظت از عرصههای طبیعی استان کرمان
وی همچنین با اشاره به چالشهای موجود برای مواجهه و کاهش خطرات آتشسوزی در مراتع و عرصههای طبیعی استان تاکید کرد: کمبود نیروی انسانی، محدودیت تجهیزات اطفای حریق و گستردگی عرصههای تحت مدیریت، از اصلیترین موانع پیشروی یگانهای حفاظت منابع طبیعی محسوب میشود که باید برای حل آنها پیگیری لازم انجام شود.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمان افزود: صیانت از عرصههای طبیعی، صیانت از سرمایههای ملی و محیط زیستی استان است و همه دستگاهها باید با نگاه مسئولانه و پیشگیرانه، برای کاهش آتشسوزی و افزایش آمادگی عملیاتی در این حوزه اقدام کنند.
نظر شما :